چشم و گوش بسته (Cheshm Va Goosh Basteh) 1397

┋( چشم و گوش بسته » Cheshm Va Goosh Basteh)┋,فیلم سینمایی است به کارگردانی فرزاد موتمن و به قلم هما بذرافشان ساخته شده همچنین تهیه کننده آن امیرحسین آشتیانی می باشد.تصویر برداری این فیلم نیز در سال ۱۳۹۷ انجام شده است. آین فیلم به راحتی توانست در مدت زمان کوتاهی فروش بالایی را تجربه کند و در بین ۵ فیلم پر فروش سینما در سال ۹۸ قرار بگیرد.

 ( بازیگران چشم و گوش بسته) : امین حیایی,  بهرام افشاری,  آناهیتا درگاهی,  مسعود کرامتی,  لیندا کیانی,  پوریا پورسرخ,  مانی حقیقی,  محمدرضا صولتی می باشند.

( فرزاد موتمن|Farzad Motamen ) : فرزاد موتمن (زادۀ ۱۹ مرداد ۱۳۳۶ در تهران) کارگردان ایرانی است. وی دوران کودکی و نوجوانی‌اش را در آبادان سپری کرد و بعد از اتمام تحصیلات در مقطع متوسطه برای ادامه تحصیل راهی آمریکا شد.موتمن در سال ۱۹۷۹ تحصیل در رشته سینما را رها کرد و به ایران برگشت. موتمن بعد از آن به عکاسی، فیلمبرداری و مستندسازی روی آورد. همچنین از سال ۱۳۷۸ به ساخت فیلم‌های سینمایی و به‌طور همزمان، تدریس در دانشگاه سوره و دانشگاه پارس مشغول شد.

(سایر عوامل این فیلم عبارتند از) : مدیرفیلمبرداری: محمدرضا سکوت، موسیقی: بابک میرزاخانی، صدابرداری: بهروز معاونیان، آرش نجفیان، فرزان معاونیان، تدوین: عماد خدابخش، مدیربرنامه ریزی و سرپرست گروه کارگردانی: منصوروثوقی ،دستیار اول کارگردان: سعید غلامی، طراحی صحنه و لباس: فرحناز نادری، طراح گریم: امیرترابی ، منشی صحنه: دنیا راد، جلوه های ویژه میدانی: آرش آقابیگ، عکاس و فیلمبردار پشت صحنه: رامونا میریان، مدیر تولید: حسین بشگرد، مدیر تدارکات: سجاد نوری، مجری طرح: نیما حسنی نسب.

 

 

 فرزاد موتمن دوست دارد به تمامی ژانرهای سینمایی سرک بکشد و از این حیث مرا یاد شخصی چون اسپیلرگ می‌اندازد اما قبل از اینکه این قیاس را عجیب تصور کنید و مرا قضاوت کنید بگذارید بهتان اطمینان خاطر بدم که این دو هر دو کارگردان‌اند، اما این کجا و آنجا. موتمن در هیچ یک از ژانرهای سینمایی که به آن سر زده نتوانسته به موفقیت برسد و در بین بیش از بیست سال فیلمسازی‌اش، تنها یک بار شانس در خانه‌آش را زده و با شب‌های روشن در تاریخ سینمای بعد از انقلاب ماندگار شده است.

موتمن این بار بعد از تجربه ساخت فیلم‌های کارآگاهی نظیر آخرین بار کی سحر را دیدی؟

و ساخت فیلم «سراسر شب» بار دیگر به سینمای کمدی بازگشته و بعد از گذشت یک دهه از ساخت از فیلم «پوپک و مش ماشالله» تصمیم گرفته دوباره در این ژانر خودش را محک بزند.

در این تست دوباره، امین حیایی نیز بار دیگر کنار او قرار گرفته و این بار با بهرام افشاری هم‌بازی شده است. موتمن که ساخت‌های اقتباسی را دوست دارد، فیلم جدید خود را از فیلم هالیوودی See No Evil Hear No Evil اقتباس کرده و این اثر کمدی را بومی‌سازی کرده است.

بارها گفته شده که سینمای کمدی در ایران تبدیل به تکرار شده از سوی دیگر نقدهای منتقدان هم در مواجهه با این آثار تکرار مکررات است، اساسا منتقد وظیفه ای ندارد که درباره فیلم های شبه کمدی مبتذل نقد بنویسد

چرا که قطعا نوشتن برای این آثار به ادبیات نقد آسیب می رساند چرا که هر اثر هنری قابلیتِ نقد را ندارد ، زمانی که فیلمساز از ارزش های هنری اش عبور می کند و به سمت خزعبل سازی حرکت می کند چرا باید منتقد وقت بگذارد تا درباره اثر او بنویسد؟

اما نگارنده معتقد است ننوشتن برای چنین آثاری موجب گستردگی ابتذالِ بیشتر در سینمای کمدی می شود، اما منتقد می تواند از طریق نوشتنِ نقد پیامش را به فیلمساز و مخاطب گوشزد کند، این یادداشت قصد دارد بگوید که چه اتفاقی افتاده فرزاد موتمن که شب های روشن یا خداحافظی طولانی را در کارنامه اش دارد چگونه توانسته فیلم چشم و گوش بسته را بسازد؟

اگر هدف تجربه گرایی و محک زدن باشد که موتمن یک بار پوپک و مش ماشاالله را ساخت که نه مخاطب با او ارتباط برقرار کرد و نه خودِ او توانست در تغییرِ ژانر موفق باشد، اساسا نمی شود باور کرد فیلمسازی مثل موتمن که مسلط به محتوا و فرم است چرا باید دانستگی اش را خرج فیلمی کند که فاقد ارزشِ سینمایی ست ، چشم و گوش بسته با اینکه می خواهد یک اثر کمدی فانتزی باشد اما گرایشاتِ ابتذال گونه اش کاملا مشهود است فیلمسازِ متفکر نتوانسته یک اثر کمدی خلق کند.

به همین دلیل سروشکلِ این فیلم به طنزهای منسوخ شده تلویزیونی شباهت پیدا کرده حتی در دهه هشتاد هم فیلم های شانه تخم مرغی به این اندازه سطحی نبودند، قرار دادن دو تیپ در موقعیت های مختلف که یکی نمی شنود و دیگری نابیناست به هیج وجه کمدی نیست یا بهتر است بگوییم فیلمساز نتوانسته از این موقعیت ها کمدی خلق کند.

همانطور که اشاره شد این موقعیت ها بیشتر طنز خفیف نامیده می شوند که در خوشبینانه ترین حالت شاید دو سه تا بچه این موقعیت ها را ببینند و بخندند فیلمساز سطحی ترین رویکرد را در مواجهه با این دو تیپ تدارک دیده است استفاده از این موقعیت ها قطعا از سینمای غرب می آید البته در شکلی الکن و بی منطق!

این شکل از داستان گویی که دو کاراکترِ مستقل در مسیر قصه تبدیل به پارتنر می شوند و وارد یک جریان یا موقعیت ناخواسته یا بی ربط می شوند که برای ادعای بی گناهی شان با تبهکاران روبرو می شوند کاملا یک قصه تکراری ست .

اما موتمن در این راستا سعی نکرده که مسیر قصه گویی اش را از کلیشه نجات بدهد چرا که موقعیت های پیش آمده به شدت منسوخ شده است از طرفی دیگر موتمن برای ایجاد قصه اش تنها به دو پارتنرش اکتفا کرده که آنها هم به دلیل ضعف در شخصیت پردازی نتوانستند جذابیتی برای مخاطب داشته باشند گیر افتادن آن ها در یک موقعیت اشتباهی و دیالوگ گفتن های بی اساس نمی تواند به فیلم کمکی کند.

بیشتر این دیالوگ ها سخیف و مبتذل اند و کاربردی برای فیلم ندارند

انگار این دیالوگ ها به شکل بداهه گفته شده، فیلمسازی مثل موتمن که سعی دارد در آثارش به فیلمنامه استاندارد و دیالوگ اهمیت بدهد این بار در این فیلم دیالوگ هایی رد و بدل می شود که انگار فیلمساز این دیالوگ ها را از کف خیابان جمع کرده و در دهان بازیگرانش گذاشته است و اصلا برایش مهم نبوده که شاید یک بچه کم سن و سال مخاطب فیلمش باشد.

چند سکانس و دیالوگ در فیلم وجود دارد که به سخافت اثر می افزایند نگاه دنباله دار بهروز به پوتین های سرباز که تداعی کننده افکار شهوانی او نسبت به پاهای نونا کاراکتر زن فیلم است در همین سکانس یک موسیقی انقلابی هم پخش می شود، بالا رفتن بهروز از نردبان و باز دیالوگ های جنسی که با سعید رد و بدل می شود، زمانی که نونا می خواهد درون آن کیف را به سعید و بهروز نشان بدهد دیالوگ هایی می گوید که شرم آور است،

راستی درون آن کیف چه چیز با ارزشی بود؟

کارکرد پلیس در فیلم چیست؟

چرا آن دو پلیس تا این حد عقب افتاده هستند؟

سکانس مسافرخانه اگر نبود چه می شد؟ مانی حقیقی در فیلم چه نقشی دارد او کیست؟

اصلا چرا باید این فیلم با این همه ضعف و حفره و علامت سوال ساخت می شد؟

اساسا برای فیلمی مثل چشم و گوش بسته نمی شود تحلیل جز به جز نوشت چرا که با یک فیلم به اصطلاح کمدی فانتزی مواجه هستیم که پوشش کاراکتر زن و شهوت مردان فیلم و دیالوگ های ناشایست اولویت دارد یک فیلمفارسی کامل که فقط کاباره از آن حذف شده قطعا بعد از دیدن این فیلم تمامی نماها و سکانس هایش را فراموش خواهیم کرد اگر کسی از ما بپرسد که چشم و گوش بسته درباره چه موضوعی است.

***واقعا نمی توانیم چیزی بگوییم***

چون این فیلم همانند فیلم های شبه کمدی دیگر یک هدف دارد و آن هم گول زدن مخاطب است، مواد ساخت این گونه از فیلم ها بسیار ساده است دو بازیگر چهره که پارتنر هستند استفاده از دیالوگ یا موقعیت های جنسی همراه با یک کاراکتر زن که به علت پوشش خاص همه را به شهوت رو می آورد حالا یک قصه ی کمرنگ و بی منطق هم در فیلم وجود دارد که اگر هم نباشد مهم نیست.

مهم استقبال مردم از فیلم است که با انتظار بیش از حد به سالن سینما آمدند اما صدای خنده ای شنیده نمی شود اگر هم کسی بخندد به دلیل استفاده از دیالوگ های جنسی است، این خنده باید از متن و ژانر فیلم به مخاطب منتقل شود که همچین اتفاقی رخ نمی دهد چرا که بهره گیری از مصالح ژانری آنقدر ناچیز و تقلبی است که تنها دیالوگ می تواند خنده های مقطعی و کوتاه بوجود بیاورد، جالب است که فیلمساز پایان فیلمش را نقطه نمی گذارد تا اگر فیلمش به فروش خوبی دست پیدا کرد قسمت دوم آن را هم بسازد. هیچ نکته مثبتی در این اثر یافت نمی شود چرا که این فیلم ها با رویکرد بازاری ساخته می شوند در چنین آثاری هنر هیچ جایگاهی ندارد.

هزینه تولید فیلم های سینمایی روز به روز در حال افزایش است اینکه فیلمسازی مثل موتمن چگونه می تواند بجای ساخت یک فیلم هنری که تخصص خاصی در آن دارد چشم و گوش بسته بسازد واقعا تاسف برانگیز است و تاسف برای سینمای ایران که فیلمسازهای مهمش به خزعبل سازی روی آوردند، سلیقه مخاطب هم روز به روز کاهش پیدا می کند.

منابع:
وبجباتو – سلام سینما – خبرروز
اشتراک گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *